Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας στο διπλωματικό επίπεδο δεν άφησε περιθώριο παρανοήσεων. Και οι δύο χώρες καταδίκασαν απερίφραστα ως παράνομο τον πόλεμο των ΗΠΑ-Ισραήλ σε βάρος του Ιράν. Δήλωσαν οικονομική και πολιτική στήριξη στο καθεστώς της Τεχεράνης. Ταυτόχρονα απέφυγαν συστηματικά να εμπλακούν σε κάθε ενέργεια που θα επέτρεπε να κατηγορηθούν ότι στήριξαν ή και στηρίζουν με παράδοση όπλων ή άλλους στρατιωτικούς εξοπλισμούς το Ιράν στην περίοδο της κρίσης. Δεν διέψευσαν όσα αποτυπώνονται στο διεθνή Τύπο ή και ειπώθηκαν επισήμως από τις ΗΠΑ, ότι τροφοδοτούν το Ιράν με κρίσιμες πληροφορίες και δορυφορικά στοιχεία που στοχοποιούν αμερικάνικους ή ισραηλινούς στόχους και καθιστούν τα ιρανικά πλήγματα ακριβή και επώδυνα. Άλλωστε η συνεργασία των τριών χωρών σε επίπεδο στρατιωτικών πληροφοριών είναι γνωστή σε όλους δια μέσου των διμερών συμφωνιών που έχουν υπογραφεί από καιρό.
Στην πραγματικότητα Κίνα και Ρωσία ανταποδίδουν εν μέρει όσα η Δυτική συμμαχία έκανε και κάνει στο πόλεμο της Ουκρανίας σε βάρος της Ρωσίας. Είναι προφανές ότι και οι δύο χώρες αντιλαμβάνονται ότι οι σπονδυλωτοί πόλεμοι του Τραμπ έχουν τις ίδιες ως προφανή τελικό στόχο, δια μέσου της ανατίναξης των συνεργασιών τους ανά τον πλανήτη και της προσπάθειας αποδυνάμωσης-αποσυσπείρωσης της πρωτοβουλίας των BRICS. Η βίαιη ακύρωση των κινεζικών επενδύσεων στη διώρυγα του Παναμά, η επέμβαση στη Βενεζουέλα, η συνεχιζόμενη στοχοποίηση της Ν. Αφρικής, το σχέδιο της Νέας Μέσης Ανατολής (που, σε αυτή τη φάση, περνά μέσα από τη διάλυση της Συρίας, τη γενοκτονία στη Γάζα και τώρα τον ολοκληρωτικό πόλεμο σε βάρος του Ιράν) αποτελούν μια αλληλουχία συνδεδεμένων γεγονότων με ορατή στόχευση.
Το Ιράν κρίσιμος κρίκος επανασχεδιασμού επιλογών
Ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί βέβαια κορυφαία πρόκληση της αμερικάνικης πολιτικής. Η Κίνα απορροφά πάνω από το 80% της παραγωγής πετρελαίου του Ιράν και καλύπτει το 13% των αναγκών της σε ενέργεια. Ταυτόχρονα έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη οδικών και σιδηροδρομικών αρτηριών στη χώρα ως τμήμα ενός χερσαίου άξονα μεταφοράς προϊόντων δια μέσου της Κεντρικής Ασίας προς τη Δύση, επιχειρώντας έτσι να παρακάμψει επισφαλείς θαλάσσιους δρόμους που ελέγχονται ασφυκτικά από το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ. Με αυτά τα δεδομένα, δεν θα είναι ανώδυνη εξέλιξη για τη Κίνα μια πιθανή απώλεια του Ιράν, με τη μορφή της ανατροπής του καθεστώτος και του απόλυτου ελέγχου της χώρας από τη Δύση.
Η Ρωσία από την άλλη πλευρά παραμένει εγκλωβισμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας και έχει υποστεί σοβαρές απώλειες των θέσεων που κατείχε στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, κυρίως μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία. Μπορεί βέβαια αυτή τη στιγμή να επωφελείται από την παράταση του πολέμου στο Ιράν, λόγω αύξησης των τιμών των καυσίμων, συνειδητοποιεί όμως και η ίδια τα αλλεπάλληλα πλήγματα που δέχεται το εγχείρημα των BRICS, και κατ’ επέκταση το σχέδιο μετάβασης σε έναν πολυπολικό κόσμο. Οι πρόσκαιρες δυσκολίες (Ουκρανία) και οφέλη (κερδοσκοπία από τιμές πετρελαίου) δεν μπορούν να υποκαταστήσουν στρατηγικές στοχεύσεις για αλλαγές στην παγκόσμια σκηνή. Πολύ περισσότερο όταν οι επιλογές των ΗΠΑ, μέσω της πρακτικής Τραμπ, καθιστούν τελείως αφερέγγυα κάθε μορφής συμφωνία για διευθέτηση των σημερινών ανταγωνισμών.
Τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία αντιλαμβάνονται ότι οι σπονδυλωτοί πόλεμοι του Τραμπ έχουν τις ίδιες ως προφανή τελικό στόχο, δια μέσου της ανατίναξης των συνεργασιών τους ανά τον πλανήτη και της προσπάθειας αποδυνάμωσης των BRICS
Στενότερη προσέγγιση Κίνας-Ρωσίας
Οι εξελίξεις αυτές φέρνουν Κίνα και Ρωσία πιο κοντά. Η Κίνα πολιτεύεται με γνώμονα την προσπάθεια κερδίσματος του απαραίτητου χρόνου για να εδραιώσει την οικονομική της ανάπτυξη, τη στρατιωτική της προετοιμασία και, κυρίως, τη διεύρυνση της επιρροής της σε Ανατολή και Νότο – προϋποθέσεις αναγκαίες και ικανές να αντιμετωπίσουν την αμερικανική επιθετικότητα σε βάρος της. Η Ρωσία αποδέχεται και συναινεί στην κινέζικη στρατηγική, γνωρίζοντας ότι η στρατιωτική της υπεροχή την καθιστά αναγκαία για την Κίνα, ενώ ένας μοναχικός δρόμος στην αντιπαράθεση με τη Δύση δεν μπορεί παρά να έχει ορίζοντα έναν πυρηνικό όλεθρο.
Έτσι και οι δύο μαζί, στην περίπτωση του Ιράν, δεν εμπλέκονται άμεσα στο πόλεμο, διότι δεν επιθυμούν μια άμεση και απευθείας αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ σε αυτή τη φάση. Επενδύουν, πολιτικά-διπλωματικά-στρατιωτικά, στην όσο το δυνατόν μεγαλύτερη δυνατότητα του Ιράν να επιβιώσει ανταποδίδοντας σοβαρά πλήγματα τόσο στο Ισραήλ όσο και στις αμερικάνικες βάσεις του Κόλπου.
Κίνα και Ρωσία αντιλαμβάνονται ότι εάν δεν καταρρεύσει το καθεστώς του Ιράν και η χώρα δεν διαμελιστεί (ανεξάρτητα από το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές), η επόμενη μέρα δεν θα είναι ίδια στη Μέση Ανατολή. Το Ισραήλ θα παραμείνει απομονωμένο για μεγάλο διάστημα από τα αραβικά καθεστώτα και μοναρχίες, ενώ οι προωθούμενες από τις ΗΠΑ συμφωνίες του Αβραάμ θα βαλτώσουν. Οι αμερικάνικες βάσεις στην περιοχή θα έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα (αν δεν έχουν καταστραφεί εντελώς), και η αποκατάσταση της λειτουργίας τους δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Ήδη το κύρος των ΗΠΑ στις απόλυτα φιλικές μοναρχίες του Κόλπου έχει τρωθεί σοβαρά, καθώς ούτε τα αμερικάνικα όπλα, ούτε η αντιπυραυλική ασπίδα, ούτε η παρουσία των αμερικάνικων βάσεων στάθηκε ικανή να αποτρέψει σημαντικότατες καταστροφές στην παραγωγική υποδομή – και κατ’ επέκταση στην οικονομία των χωρών αυτών, που βιώνουν πόλεμο μετά από αρκετές δεκαετίες.
Ένα πρώτο συμπέρασμα
Η εμφατική επιμονή της κινέζικης διπλωματίας στη άμεση κατάπαυση του πυρός, η αποστολή απεσταλμένου του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στον Κόλπο, καθώς και η ενίσχυση των συνομιλιών με τις χώρες της περιοχής, συνδυάζονται με την παροχή πληροφοριών προς την Τεχεράνη, οι οποίες διευκολύνουν την επιβίωση του Ιράν και τη συνέχιση των αντεπιθέσεών του.
Η Κίνα και η Ρωσία επενδύουν σε μια αυριανή διπλωματική «νίκη» ανεξάρτητα από την κατάληξη του πολέμου. Συναινούν ότι «κερδίζει» εκείνος που παραμένει όρθιος και λιγότερο εξαντλημένος όταν κατακάτσει η σκόνη. Υπό αυτή τη λογική, η καταστροφή που φέρνει ο πόλεμος και οι ανθρώπινες ζωές που χάνονται είναι παράπλευρες απώλειες στη μάχη για παγκόσμια ηγεμονία.
