Συμμετέχοντας σε μια μπριγάδα αλληλεγγύης στην Κούβα, οργανωμένη από το Κουβανικό Ινστιτούτο Φιλίας με τους Λαούς (ICAP), ο συνεργάτης του Δρόμου Βασίλης Γεροδήμος βρέθηκε στο νησί της Καραϊβικής σε μια πολύ δύσκολη και κρίσιμη περίοδο. Τα κοινωνικά προβλήματα που προκαλεί η κλιμάκωση των κυρώσεων των ΗΠΑ, ιδίως μετά την εκ νέου συμπερίληψη της Κούβας στη λίστα των χωρών που «υποστηρίζουν την τρομοκρατία»(!), είναι τεράστια. Τώρα προστίθενται και οι ευθείες πια απειλές της Ουάσινγκτον προς την… «παράνομη κομμουνιστική κυβέρνηση».
Η διοίκηση Τραμπ, με προεξάρχοντες τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο και τον υπουργό Εξωτερικών, δηλώνουν ότι η Κούβα θα υποχρεωθεί να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις τους είτε «εθελοντικά» είτε διά της ένοπλης βίας. Φαίνεται δηλαδή ότι, μετά την γκανγκστερική επίθεση στη Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ επιλέγουν τους επόμενους στόχους του σχεδίου ανακοπής της δύσης του βορειοαμερικάνικου ιμπεριαλισμού, και ανάκτησης μιας απόλυτης κυριαρχίας σε όλη την ήπειρο: σ’ αυτούς συγκαταλέγονται η Κούβα, η Κολομβία, το Μεξικό, η Γροιλανδία κ.ά. κράτη του δυτικού ημισφαιρίου.
Έτσι γίνεται εντελώς επίκαιρη η δημοσίευση, στο σημερινό φύλλο, της συνέντευξης που είχε την καλοσύνη να δώσει πριν λίγες μέρες στον Δρόμο η Ελίζαμπετ Ριμπάλτα Ρουμπιέρα, εκ των βασικών υπεύθυνων του ICAP για την Ευρώπη. Η Κουβανή, πρώην δασκάλα και νυν οργανώτρια της διεθνούς αλληλεγγύης, απαντά στις ερωτήσεις του Βασίλη Γεροδήμου με αφοπλιστική ειλικρίνεια για τις δυσκολίες, ενώ την ίδια στιγμή εκφράζει την πεποίθησή της ότι η Κούβα θα βγει και από αυτήν την κρίση με το κεφάλι ψηλά. Σε επόμενο φύλλο θα δημοσιευθεί και η ανταπόκριση του Βασίλη Γεροδήμου, δίνοντας μια γεύση από πρώτο χέρι για τις αγωνίες και τους αγώνες του κουβανικού λαού.
«δ»
Ποια είναι η κατάσταση στη χώρα σας αυτή τη στιγμή; Ποιες προκλήσεις έχει να αντιμετωπίσει ο κουβανικός λαός;
Η χώρα μας βιώνει μια εξαιρετικά περίπλοκη περίοδο όσον αφορά την οικονομία και την καθημερινή ζωή του λαού. Μετά την πανδημία του Covid 19, που μας ανάγκασε να χρησιμοποιήσουμε σχεδόν όλους τους πόρους μας για να σώσουμε τον λαό μας, και σε συνδυασμό με την αδίστακτη επιθετικότητα του αμερικανικού αποκλεισμού, ο οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος ήταν πολύ σκληρός, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και στα κουβανικά νοικοκυριά. Ζούμε σε μια κατάσταση συνεχούς έντασης: μακρές διακοπές ρεύματος, εξαιρετικά υψηλές τιμές βασικών προϊόντων, μεγάλες ουρές, έλλειψη φαρμάκων κ.λπ. Μιλάμε για αρκετά χρόνια μείωσης του ΑΕΠ, υψηλού πληθωρισμού, ελλείψεων, ενεργειακής κρίσης και πτώσης των εξωτερικών εσόδων. Με την αδυναμία του κράτους και της κυβέρνησης να εγγυηθούν την υψηλότερη ποιότητα των βασικών υπηρεσιών που επιτεύχθηκαν από την Επανάσταση, βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι η ιατρική περίθαλψη έχει υποστεί πλήγμα, λόγω της έλλειψης φαρμάκων, ιατρικού και χειρουργικού υλικού, βλαβών του εξοπλισμού, αλλά και μαζικής αποχώρησης επαγγελματιών του δημόσιου τομέα για να εργαστούν, με υψηλότερες αποδοχές, στον ιδιωτικό τομέα. Παρόμοια είναι τα πλήγματα και στον τομέα της εκπαίδευσης: έλλειψη βασικών εκπαιδευτικών υλικών, αδυναμία επισκευής και συντήρησης των εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού. Το ίδιο παρατηρείται και στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας, όπου ο περιορισμός των πόρων έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη ικανότητα φροντίδας των ηλικιωμένων, των πολύτεκνων μητέρων, των οικογενειών με άτομα με αναπηρία ή σε ευάλωτη κατάσταση.
Στις τρέχουσες συνθήκες, η παράλυση πολλών δραστηριοτήτων λόγω των μακρών ωρών διακοπής ρεύματος εξαιτίας της έλλειψης καυσίμων, λιπαντικών και συντήρησης των θερμοηλεκτρικών σταθμών, επιβάλλει μια περίπλοκη δυναμική στην καθημερινότητα, δημιουργώντας αβεβαιότητα και εντείνοντας τα συναισθήματα κόπωσης στον κουβανικό πληθυσμό, πέρα από το ότι περιορίζει την ανάπτυξη για την οποία αγωνιζόμαστε τόσο σκληρά. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι δεν πρόκειται για μια ακόμη κρίση, αλλά για τη συσσώρευση αντιξοοτήτων, δυσκολιών και δικών μας λαθών. Είναι επίσης αποτέλεσμα αυτού του εξαιρετικά επιθετικού εξωτερικού αποκλεισμού, σε ένα αβέβαιο και επικίνδυνο διεθνές πλαίσιο για ζωτικούς στόχους, όπως είναι η προστασία της ειρήνης, η προώθηση της συνεργασίας και η κοινωνική δικαιοσύνη. Γνωρίζετε πως εδώ και 67 χρόνια βρισκόμαστε σε έναν σκληρό και άνισο αγώνα. Ο πρόεδρός μας, Μιγκέλ Ντίαζ Κανέλ, δήλωσε πρόσφατα: «Ο κανόνας του εχθρού είναι ότι δεν υπάρχουν κανόνες». Είδαμε πρόσφατα στη Βενεζουέλα τι σημαίνει αυτό.
Η επιθετικότητα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού είναι επίσης παρούσα στη χρήση της μονοπωλιακής του δύναμης στα ΜΜΕ και στις ψηφιακές τεχνολογικές υποδομές. Βασικός στόχος τους είναι να προκαλέσουν αποπροσανατολισμό και σύγχυση, να τροφοδοτήσουν την κερδοσκοπία και να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη στην ηγεσία της Επανάστασης, επιτιθέμενοι έτσι στο συναισθηματικό νεύρο της χώρας.
Εμείς θεωρούμε ότι η οικονομική αποδοτικότητα είναι απαραίτητη για την υπεράσπιση της κυριαρχίας της χώρας μας. Η μακροοικονομική σταθερότητα είναι μια προϋπόθεση για να έχει αξία ο μισθός και να λειτουργεί η αγορά, όχι για τον εαυτό της ή για τη μειοψηφία, αλλά προκειμένου να διασφαλιστεί μια βιώσιμη και δίκαιη κοινωνική πολιτική για όλους. Προτεραιότητα έχει η προώθηση έργων που παράγουν τρόφιμα, ενέργεια και συνάλλαγμα. Η κοινωνική ανάπτυξη παραμένει στο επίκεντρο του σχεδίου μας, διότι δεν υπάρχει Επανάσταση χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη. Αλλά δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να προοδεύουμε στον κοινωνικό τομέα αν δεν έχουμε μια οικονομία που να το υποστηρίζει. Επομένως, ο βασικός μας στόχος είναι να παράγουμε περισσότερα, ώστε, παρά τους περιορισμούς, η υγεία και η εκπαίδευση να παραμείνουν δωρεάν και ποιοτικές για όλους, και να προχωρήσουμε στην οικοδόμηση ενός ευημερούντος και βιώσιμου κράτους. Αυτό υποστηρίζεται από την πλειοψηφία του πληθυσμού με το Σύνταγμα του 2019, το οποίο δεν είναι παρά το σχέδιο που συνέλαβε ο Φιντέλ από την ίδια την αρχή της Επανάστασης.
Ποιο είναι το ηθικό του λαού 67 χρόνια μετά την επανάσταση; Τι παρακινεί τον κουβανικό λαό να συνεχίζει να αγωνίζεται υπό αυτές τις δύσκολες συνθήκες;
Το ηθικό του κουβανικού λαού παραμένει τόσο υψηλό όσο ήταν την εποχή του Πολέμου της Ανεξαρτησίας το 1868, του αγώνα ενάντια στη δικτατορία του Φουλχένσιο Μπατίστα, της απόβασης από το γιοτ Γκράνμα και του αντάρτικου στη Σιέρα Μαέστρα, που γέννησε τον θρίαμβο της 1ης Ιανουαρίου 1959. Το ηθικό του λαού μας παραμένει πιστό στις αρχές της αδελφοσύνης, της αλληλεγγύης, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ειρήνης. Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για έναν καλύτερο κόσμο, για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης για όλους τους Κουβανούς, για μια αξιοπρεπή ζωή, χωρίς εκμετάλλευση, με σεβασμό στην ταυτότητά μας, την ελευθερία μας και την κυριαρχία μας.
Είναι βέβαια ένα ηθικό που δοκιμάζεται καθημερινά από τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες στις οποίες ζούμε, και δεν μπορεί να αγνοηθεί η κούραση και η αβεβαιότητα που επικρατούν σε ορισμένους τομείς της κοινωνίας μας. Αυτά είναι κυρίως συνέπεια των 67 χρόνων αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, αλλά και των δικών μας λαθών και ανεπαρκειών, που πρέπει να επιλυθούν εσωτερικά. Θα ήταν ανεύθυνο να αρνηθούμε αυτή την πραγματικότητα. Μπορεί σε ορισμένους τομείς, κυρίως στις νέες γενιές, να μην είναι τόσο αισθητή η δέσμευση στο κουβανικό σοσιαλιστικό κοινωνικό σχέδιο, μεταξύ άλλων επειδή δεν έχουν ζήσει τις πιο σημαντικές στιγμές της ιστορίας μας. Αλλά η πλειοψηφία είναι αφοσιωμένη στην Κουβανική Επανάσταση και πιστεύει στη χώρα που χτίζουμε, και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε γι’ αυτό.
Είμαστε ένας λαός που έχει αποφασίσει να ακολουθήσει έναν δύσβατο δρόμο για την αναζήτηση της ελευθερίας και της ανάπτυξης εκτός των πλαισίων του καπιταλισμού. Είναι ένας δρόμος για τον οποίο δεν υπάρχει βιβλίο, δεν υπάρχει εγχειρίδιο. Μόνο εμείς μπορούμε να εξηγήσουμε τι σημαίνει να προωθούμε την ανάπτυξη με κοινωνική δικαιοσύνη, ενώ η πιο ισχυρή δύναμη του κόσμου μας καταπιέζει. Και κανείς δεν μπορεί να περιγράψει καλύτερα από εμάς τι σημαίνει να αντιστέκεσαι, με πολύ υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος, σε μια πολιτική αποκλεισμού και δίωξης τόσο σκληρή όσο αυτή που αντιμετωπίζουμε. Συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε το έργο μας, με υψηλό ηθικό, γιατί παρά όλα τα εμπόδια, έχουμε μεγάλες επιτυχίες. Κάτι μας λέει ότι δεν βαδίζουμε σε λάθος δρόμο.
Είμαστε μάρτυρες μιας αλλαγής στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, η οποία έχει στρέψει την προσοχή της στον ανταγωνισμό με την Κίνα και στην προσπάθεια να ανακτήσει το «χαμένο έδαφος» της στη Λατινική Αμερική – αναφέρατε ήδη την επίθεση στη Βενεζουέλα. Πώς επηρεάζει αυτή η στρατηγική την Κούβα και τους λαούς της Λατινικής Αμερικής;
Δεν είναι μυστικό ότι οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει μια στρατηγική «περιορισμού» της ραγδαίας κοινωνικοοικονομικής και στρατιωτικής ανάπτυξης της Κίνας και της αυξανόμενης επιρροής της στον κόσμο, μέσω συνεχών προκλήσεων προς αυτή τη χώρα. Ο βορειοαμερικανικός ιμπεριαλισμός βλέπει την ηγεμονία του να απειλείται και ενεργεί αναλόγως. Ως εκ τούτου, η επιθετική πολιτική πίεσης των ΗΠΑ προς τη Λατινική Αμερική είναι επίσης μια προσπάθεια να μειωθούν οι περιφερειακοί δεσμοί με την Κίνα. Κάθε ενέργεια που έχει ληφθεί σκόπιμα από την τρέχουσα κυβέρνηση Τραμπ, όπως η πρόσφατη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας και, ακόμη πιο σοβαρό, η στρατιωτική επίθεση κατά της κυριαρχίας της Βενεζουέλας και η απαγωγή του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο, δεν αφήνει καμία αμφιβολία για τις ηγεμονικές της διεκδικήσεις έναντι των λαών και των εθνών της Αμερικής μας.
Αυτές οι άνευ προηγουμένου στρατιωτικές ενέργειες ανταποκρίνονται στα συμφέροντα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, θυσιάζοντας τα αναφαίρετα δικαιώματα των χωρών του ημισφαιρίου μας και δημιουργώντας μια επικίνδυνη απειλή και για άλλες χώρες. Είναι σαφής η πρόθεση να οικειοποιηθούν τους φυσικούς πόρους και τα πλούτη που ανήκουν νόμιμα σε κυρίαρχα έθνη και στους λαούς τους. Αυτό καθιστά το πλαίσιο εξαιρετικά επικίνδυνο όχι μόνο για την περιοχή μας, αλλά και για την ίδια την επιβίωση της πολυμέρειας, του διεθνούς δικαίου και των κανόνων που έχουν στηρίξει τις διεθνείς σχέσεις. Στέλνουν τον κόσμο στο παρελθόν, στους σκοτεινούς καιρούς του φασισμού. Είναι σημαντικό οι λαοί να κινητοποιηθούν και να καταγγείλουν αυτές τις νέες μορφές επιθετικότητας. Και είναι σημαντικό και οι κυβερνήσεις να ενεργήσουν αναλόγως. Από την Κούβα έχουμε ανταποκριθεί με αποφασιστικότητα στην αλαζονεία της αυτοκρατορίας. Τώρα περισσότερο από ποτέ, το σύνθημά μας «Πατρίδα ή Θάνατος» γίνεται το λάβαρό μας.
Στην παγκόσμια πολιτική σκηνή παρατηρούμε μια «δύση της Δύσης» και την ανάδυση νέων παγκόσμιων δυνάμεων όπως η Κίνα, η Ρωσία κ.ά., με επακόλουθο την υποδαύλιση πολέμων και εντάσεων σε όλο τον κόσμο. Πιστεύετε ότι είναι εφικτή μια νέα κίνηση υπέρ της ανεξαρτησίας των μικρών και μεσαίων χωρών, προτείνοντας μια νέα εναλλακτική πορεία για την ανθρωπότητα;
Η δημιουργία παγκόσμιων συμμαχιών για την αναχαίτιση των ιμπεριαλιστικών προσπαθειών δεν είναι κάτι καινούργιο, και σε ορισμένες ιστορικές στιγμές έχει αποδειχθεί απαραίτητη ως εναλλακτική λύση και μέσο αντίστασης των λαών. Η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί την ενεργοποίηση αυτών των εναλλακτικών μηχανισμών για τη διαφύλαξη ακόμη και της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης. Πολλαπλές συμμαχίες έχουν προωθηθεί και υλοποιηθεί σε διαφορετικές στιγμές της ιστορίας, αν και η εμβέλειά τους ήταν διαφορετική. Θεωρώ ότι η συμμαχία και ο κοινός αγώνας είναι επείγοντα αυτή τη στιγμή. Αν αναφερθούμε στο Κίνημα των Αδεσμεύτων της δεκαετίας του 1960, βλέπουμε ότι ιδρύθηκε εν μέσω της κατάρρευσης του αποικιακού συστήματος και του απελευθερωτικού αγώνα των λαών της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και άλλων περιοχών του πλανήτη. Εκείνη την εποχή, η δράση του αποτέλεσε ουσιαστικό παράγοντα στη διαδικασία αποαποικιοποίησης, η οποία οδήγησε στη συνέχεια στην επίτευξη της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας πολλών χωρών και λαών και στη δημιουργία δεκάδων νέων κυρίαρχων κρατών.
Ένα κίνημα αδέσμευτων χωρών σε αυτή τη νέα εποχή θα είχε στόχους παρόμοιους με εκείνο που ιδρύθηκε τον περασμένο αιώνα: Υπεράσπιση της πολιτικής ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας των κρατών, μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις των χωρών, επίλυση των συγκρούσεων χωρίς την προσφυγή σε απειλές ή τη χρήση βίας, υπεράσπιση της ειρήνης. Και, θα προσθέσω, την προώθηση των πιο νομιμοποιημένων αξιών, αυτών της αλληλεγγύης και της αδελφοσύνης μεταξύ των λαών και των κυβερνήσεων.
Τι θα μπορούσε να κάνει ο ελληνικός λαός για να υποστηρίξει τον αγωνιζόμενο κουβανικό λαό;
Πρώτα πρέπει να σας πω ότι έχουμε μεγάλη εκτίμηση και θαυμάζουμε όλους και κάθε έναν από τους Έλληνες φίλους μας. Για πάνω από έξι δεκαετίες, κάθε φορά που ο κουβανικός λαός, η Κουβανική Επανάσταση, χρειάστηκε αληθινούς φίλους, ήταν πάντα παρόντες,. Ως εκπρόσωπος του Κουβανικού Ινστιτούτου Φιλίας με τους Λαούς και ως Κουβανή πολίτης, εκφράζω για άλλη μια φορά την αιώνια ευγνωμοσύνη μας σε όλους όσοι, ακόμη και στις πιο δύσκολες καταστάσεις, συνεχίζουν να στέκονται στο πλευρό μας, κατανοώντας ότι η υπεράσπιση της Κούβας σημαίνει υπεράσπιση των κοινών ονείρων για δικαιοσύνη και ευημερία. Για εμάς, η πολιτική υποστήριξη και η διεθνής βοήθεια είναι ζωτικής σημασίας, ειδικά τις τελευταίες ημέρες, όπου οι απειλές της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ γίνονται όλο και πιο επικίνδυνες.
Αν σας ζητούσαμε να κάνετε κάτι, αυτό θα ήταν: Να συνεχίσετε να εργάζεστε σε όλες τις πολιτικές πρωτοβουλίες που ευαισθητοποιούν την κοινή γνώμη ενάντια στον αποκλεισμό και τη διατήρηση της Κούβας στον κατάλογο των «κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία». Να καταγγέλλετε την εχθρική ρητορική της κυβέρνησης των ΗΠΑ και τις απειλές της προς τον λαό μας. Να συνεχίσετε να συνεργάζεστε οικονομικά όσο μπορείτε. Η οικονομική και υλική συνεισφορά σας είναι ανεκτίμητη. Η χρηματοδότηση οικονομικών και κοινωνικών προγραμμάτων, καθώς και η αύξηση των επισκέψεων Ελλήνων φίλων, μέσω ομάδων αλληλεγγύης και συλλόγων, είναι πρωταρχικής σημασίας αυτή τη στιγμή.
Η συνέχιση του αγώνα στα ΜΜΕ και στα κοινωνικά δίκτυα είναι άλλο ένα μέτωπο στο οποίο η συμμετοχή σας είναι απολύτως απαραίτητη. Δίνουμε και σ’ αυτό το πεδίο έναν άνισο αγώνα, με λιγότερους πόρους και λειτουργώντας σε έναν μηχανισμό που κυριαρχείται από τους εχθρούς μας. Γι’ αυτό και η προβολή του σκοπού μας με κάθε δυνατό τρόπο, σε εφημερίδες, περιοδικά, εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης, ψηφιακές πλατφόρμες, είναι τώρα πιο απαραίτητη από ποτέ. Και τέλος… συνεχίστε να μας εμπιστεύεστε! Η Κούβα θα παραμείνει φάρος ελπίδας και αντίστασης, αυτό δηλαδή που χρειάζονται οι λαοί αυτού του κόσμου.
