Η Ελίνα Σταμπουλή με το μυθιστόρημα «Φεβρωνία – Μια νεράιδα εκπαιδεύεται» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως, αξιοποιώντας δημιουργικά τις παραδόσεις και αναδεικνύοντας με πολύ ιδιαίτερο τρόπο τη μοναδική φυσική ομορφιά της Σάμου, δημιουργεί μια πολύ ιδιαίτερη ιστορία φαντασίας, η οποία –τηρουμένων των αναλογιών– είναι σαν μια ελληνική εκδοχή του «Χάρι Πότερ» ή ένα είδος «μαγικού ρεαλισμού» που ελάχιστοι συγγραφείς έχουν ακολουθήσει, είτε πρόκειται για βιβλία ενηλίκων, είτε για βιβλία που απευθύνονται σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους, όπως το συγκεκριμένο μυθιστόρημα.
Όλα ξεκινούν ρεαλιστικά, με τη Φεβρωνία, την ηρωίδα της ιστορίας η οποία είναι μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου σε Μουσικό Γυμνάσιο. Παίζει κλαρίνο, αλλά όταν πάει να τραγουδήσει είναι εντελώς παράφωνη.
Στη ζωή της αρχίζουν να συμβαίνουν μυστηριώδη πράγματα, που καταλήγουν σε μια ακόμη πιο παράξενη κατασκήνωση στη Σάμο, όπου εκπαιδεύονται νεράιδες.
Το απίθανο παρουσιάζεται με απολύτως ρεαλιστικό τρόπο!
Συναρπαστικό, με εξαιρετική γραφή και πλοκή, είναι από τα βιβλία που μικροί-μεγάλοι δύσκολα θα αφήσουν από τα χέρια τους.
Ποια ήταν η σπίθα πίσω από το γράψιμο της «Φεβρωνίας – Μια νεράιδα εκπαιδεύεται»;
Η σπίθα για τη συγγραφή αυτής της ιστορίας άναψε από τον εκδότη μου, τον Αβέρκιο Λουδάρο. Σε μία συζήτησή μας μετά την έκδοση του παραμυθιού μου «Φεβρωνία Παραφωνία – Μια φασαριόζα μαγισσούλα» από τις εκδόσεις Λυκόφως, μου είπε πως ο τρόπος γραφής μου του δημιουργούσε την πεποίθηση ότι θα μπορούσα να προχωρήσω σε μεγαλύτερη φόρμα κειμένου. Για να με παρακινήσει, μου έθεσε ως πρόκληση να μεταφέρω στο σήμερα όσο το δυνατόν περισσότερους ήρωες από το παραμύθι μπορούσα. Αν και στην αρχή η ιδέα μου φάνηκε αδιανόητη, γιατί εγώ έγραφα κυρίως μικρές ιστορίες για παιδιά, σύντομα με ενθουσίασε η προοπτική. Έτσι γεννήθηκε η έφηβη «Φεβρωνία».
Γιατί διαλέξατε το μυθιστόρημα φαντασίας;
Η επιλογή του μυθιστορήματος φαντασίας ήταν μονόδρομος και απάντηση στη μεγάλη πρόκληση που μου δόθηκε. Το μικρό κοριτσάκι μέσα μου –εκείνο που κάποτε η μαμά του φώναζε «ονειροπαρμένο»– χοροπήδαγε χαρούμενο μέσα μου για αυτήν την καινούρια πρόσκληση να δημιουργήσει έναν κόσμο όπου θα μπορούσαν να συνυπάρξουν: μια φασαριόζα μαγισσούλα, η νεράιδα μουσικός, ένας υπερήλικας κουφός παπαγάλος, μια παρέα από φωνακλάδες γαϊδάρους, καρακάξες και σωρό άλλα πλάσματα βγαλμένα από τη λαϊκή παράδοση. Με άγνοια κινδύνου και με τη φαρέτρα μου γεμάτη φαντασία και ενθουσιασμό, ξεκίνησα γνωρίζοντας πως τα βιβλία φαντασίας είναι μια από τις αγαπημένες επιλογές των νέων παιδιών. Παράλληλα, ήθελα η δική μου ιστορία να αποτελέσει μια εναλλακτική πρόταση απέναντι στις ξενόφερτες –μα πολύ επιτυχημένες ιστορίες– που κυκλοφορούν, σε φόντο ελληνικό, με άρωμα ροδοζάχαρου και νεράιδες που πρωταγωνιστούν στα παραμύθια μας.
Τι είναι γενικότερα αυτό που σας εμπνέει να γράψετε;
Η έμπνευση βρίσκεται παντού και εμφανίζεται ξαφνικά εκεί που δεν την περιμένω. Κάτι θα δω, κάτι θα ακούσω, κάτι θα θυμηθώ, κυρίως κάτι θα νιώσω. Ένα γεγονός, ένα όνομα, μια παρέα που τσακώνεται ή γελάει στο διπλανό τραπέζι, μια κορδέλα από ψαρόνια που πετούν στον χειμωνιάτικο ουρανό… όταν νοιώθω μοναξιά τις στιγμές που βρίσκομαι με παρέα. Τότε η έμπνευση πλέκει ιστορίες και το μολύβι αρχίζει το φλερτ με τη λευκή σελίδα…
Διαλέξατε τη Σάμο για βασικό τόπο του μυθιστορήματος και τη μετατρέψατε σε τόπο μαγικό. Γιατί η συγκεκριμένη επιλογή;
Η σχέση μου με τη Σάμο ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια, όταν γνώρισα τον σύζυγό μου και πήγα στο νησί όπου μεγάλωσε, για να γνωρίζω τη νέα μου οικογένεια. Η φυσική ομορφιά με εντυπωσίασε από την πρώτη στιγμή. Η ιστορία της που χάνεται στους αιώνες. Αγάπησα τους ανθρώπους της που στην πλειοψηφία έχουν αρχαία ελληνικά ονόματα, μιλούσαν τη σαμιώτική διάλεκτο που μερικές φορές δεν καταλάβαινα, μα με γοήτευε. Γνώρισα τα ήθη και τα έθιμα του τόπου που τηρούνται ακόμη και σήμερα. Οι μεσογειακοί χαμαιλέοντες που φιλοξενεί στους ελαιώνες της. Όταν αποφάσισα να «κάνω» τη Φεβρωνία νεράιδα, ανακάλυψα πως υπήρχε καταγεγραμμένο ένα τεράστιο φάσμα λαϊκών ιστοριών, δοξασιών και δεισιδαιμονικές συνήθειες. Οπότε, δεν υπήρξε δεύτερη σκέψη για την επιλογή του σκηνικού δράσης της ιστορίας, το φυσικό κάλλος του νησιού με καλούσε, ένας νεραϊδότοπος γεμάτος δάση, ρυάκια, καταρράκτες, υπήρχαν όλα εκεί, σαν να περίμεναν τη δική μου ιστορία να ειπωθεί.
Όλο και λιγότερο διαβάζουν τα μεγαλύτερα παιδιά και οι έφηβοι. Πώς θα μπορούσαμε να τους στρέψουμε ξανά στο βιβλίο;
Η ενασχόληση των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες και τα social media, με την εικόνα να κυριαρχεί, προσφέρει μια ευκολία και έχει καταφέρει να πρωταγωνιστεί στις επιλογές τους τον ελεύθερο χρόνο τους. Από την άλλη, το διάβασμα ενός βιβλίου έχει συνδυαστεί με τη σχολική μελέτη και την υποχρέωση να διαβάσουν ένα λογοτεχνικό κείμενο, που δεν έχουν επιλέξει, αλλά τους έχει ανατεθεί για την εκπόνηση κάποιας εργασίας. Οπότε το «διαβάζω» ισοδυναμεί με μια εργασία που πρέπει να φέρουν εις πέρας και το «δεν διαβάζω» μοιάζει να είναι μια μικρή εσωτερική επανάσταση από τα δεσμά της υποχρέωσης, όταν το βιβλίο είναι προαιρετικό.
Ωστόσο, υπάρχουν νέοι που διαβάζουν, και είναι περισσότεροι από όσο νομίζουμε. Αυτό που χρειάζεται είναι να τους προσφέρουμε καλογραμμένες ιστορίες, δράσεις που να ξεσηκώνουν και να κινητοποιούν τα παιδιά, να υπάρχει συνέχεια και ροή στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας από την προσχολική ως τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση χωρίς διακοπή. Χωρίς να γίνεται έκπτωση στη δημιουργικότητα, την αλληλεπίδραση της ιστορίας που διαβάζουν, με εργαλεία μας όλες τις τέχνες –μεταμφιέσεις, video clips, εικαστικά– τότε τα παιδιά θα αποκτούν μια δημιουργική σύνδεση με την ανάγνωση. Να προσθέσουμε λίγη μαγεία. Το βιβλίο είναι μια πύλη που ανοίγει στο «εδώ και τώρα» μια χαραμάδα και σε οδηγεί σε έναν καινούριο κόσμο. Έναν κόσμο όπου σου δίνεται η ελευθερία να συμμετέχεις στο παιχνίδι των ηρώων με τη φαντασία σου, να γίνεις μέρος της ιστορίας, να διασκεδάσεις, να συγκινηθείς, να προβληματιστείς, να επαναστατήσεις. Η τελεία να γίνει σημείο εκκίνησης. Τι γίνεται όταν τελειώνει μια ιστορία; Πώς συνεχίζεται μέσα μας; Πώς μπορούμε να παίξουμε, να δραματοποιήσουμε, να επανεφεύρουμε όσα διαβάσαμε;
Και δεν λέω κάτι καινούργιο, το βλέπουμε να συμβαίνει γύρω μας όταν δάσκαλοι, καθηγητές με μεράκι, βιβλιοθηκονόμοι σε βιβλιοθήκες, αλλά και συγγραφείς δημιουργούν επιτυχημένες δράσεις με μεγάλη συμμετοχή παιδιών όπου πρωταγωνιστές είναι τα βιβλία και οι ήρωες τους.
Σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δώσατε να μοιραστώ τις σκέψεις μου με τους αναγνώστες σας. Ελπίζω και οι δικές μου ιστορίες, να λειτουργούν ως μικρές πύλες και μέσα από αυτές τα παιδιά να ανακαλύπτουν τη χαρά του να ταξιδεύεις, να εξερευνείς, να δημιουργείς μέσα από ένα βιβλίο.
