Πριν από λίγες εβδομάδες, όσοι εργαζόμαστε στα πανεπιστήμια και δείχνουμε ενδιαφέρον για το μέλλον του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου, πληροφορηθήκαμε με ιδιαίτερη ανησυχία το θέμα της έγκλησης που κατατέθηκε από τον Πρύτανη ΕΜΠ κατά του αφυπηρετήσαντος συναδέλφου και πρώην Αντιπροέδρου της ΠΟΣΔΕΠ, Γιάνη Μαΐστρου, εμβληματικής μορφής του αγώνα εναντίον της αναθεώρησης του άρθρου 16, κατά το 2006-2007.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, αιτία της έγκλησης αποτέλεσε ηλεκτρονικό μήνυμα που είχε σταλεί από τον συνάδελφο σε λίστες επικοινωνίας της Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ, σε υστερόγραφο του οποίου καλούσε όσους συναδέλφους συμφωνούν να υπογράψουν ηλεκτρονικά ένα κείμενο που είχε προετοιμαστεί με πρωτοβουλία μελών του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος. Αιτία της σύνταξης του εν λόγω κειμένου υπήρξε η σύλληψη φοιτητών της Αρχιτεκτονικής Σχολής που είχαν αποφασίσει κατάληψη της Σχολής τους για τις διαγραφές και τα πειθαρχικά τον Οκτώβριο του 2025 και η παραπομπή τους αφενός σε δίκη, αφετέρου σε πειθαρχικά συμβούλια.
Το νέο αυταρχικό σύστημα διοίκησης με το οποίο λειτουργούν τα πανεπιστήμια από το 2023, εκτός από την κατάργηση της όποιας δημοκρατίας, καθιστά τον πρύτανη αφενός παντοδύναμο, αφετέρου σε άμεση επικοινωνία με την εκάστοτε κυβερνητική εξουσία. Επομένως, στο υπάρχον πλαίσιο που αντιστοιχεί σε ένα ιδιωτικοποιημένο πανεπιστήμιο, η ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα άσκησης κριτικής στη διοίκηση του Πανεπιστημίου που αποτελούν θεμελιώδεις και αδιαπραγμάτευτες αρχές της πανεπιστημιακής ζωής, κατοχυρωμένες συνταγματικά και θεσμικά, τίθενται σε ευθεία αμφισβήτηση.
Ψηφίσματα υποστήριξης του Γιάνη Μαΐστρου εξέδωσαν πλήθος Συλλόγων ΔΕΠ (π.χ. ΕΜΠ, Φιλοσοφικής Σχολής Αθήνας, Πανεπιστημίου Αιγαίου κ.ά.), ενώ το συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ, που πραγματοποιήθηκε από τις 6 ως τις 8 Φεβρουαρίου, εξέφρασε ομόφωνα την συμπαράστασή του στο συνάδελφο. Θεωρήθηκε ότι η έκφραση άποψης για όσα συμβαίνουν στα πανεπιστήμια, η καταγγελία αυθαιρεσιών και αυταρχισμού είναι δικαίωμα αλλά και υποχρέωση των πανεπιστημιακών δασκάλων. Το Πανεπιστήμιο δεν μπορεί να λειτουργεί ως χώρος σιωπής και φόβου.
Σχετικές αποφάσεις έλαβαν και φοιτητικές παρατάξεις, παρατάξεις εργαζομένων στα πανεπιστήμια και άλλοι φορείς. Ευελπιστούμε ότι δεν θα συνεχιστεί η δικαστική περιπέτεια του συναδέλφου.
Θα ήθελα κλείνοντας να προσθέσω ένα στοιχείο που συνήθως αγνοείται για τους πανεπιστημιακούς σαν τον Μαΐστρο, που ηγήθηκαν σε μεγάλα κινήματα όπως εκείνο εναντίον της αναθεώρησης του Α16. Το στοιχείο της επιστημονικής προσφοράς. Ο Μαΐστρος δίδαξε επί χρόνια στο Τμήμα ΗΜΜΥ του ΕΜΠ, διδάσκει αμισθί τώρα και ως συνταξιούχος, οργάνωσε από τα πρώτα σεμινάρια (ναι επίσης αμισθί, περίεργο φαίνεται σήμερα) πριν 15 χρόνια για τις σχέσεις των υπολογιστικών γλωσσών και των φυσικών γλωσσών και συνομιλούσε με εμάς τους γλωσσολόγους παρά τα μεγάλα προβλήματα επικοινωνίας των κλάδων μας και χωρίς να θεωρεί ότι οι φυσικές γλώσσες πρέπει να υπαχθούν απλώς στην υπολογιστική επεξεργασία.
Δεν θα βρείτε πανεπιστημιακούς δασκάλους σαν τον Γιάνη στους μεγάλους εκδοτικούς οίκους, ούτε στις βραχείες λίστες βραβείων, ούτε στις λίστες των κομμάτων, ούτε σε κυβερνητικές επιτροπές ούτε σε διοικήσεις οργανισμών. Θα είναι στα αμφιθέατρα διδάσκοντας, μιλώντας σε εκδηλώσεις φοιτητών, εξηγώντας και ξανα-εξηγώντας, θα είναι δίπλα σε όποιον τον έχει ανάγκη. Όπως οφείλουν, δηλαδή, οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι!
Για όλους τους παραπάνω λόγους, ο Γιάνης Μαΐστρος δεν είναι μόνος του!
* Η Γιάννα Γιαννουλοπούλου είναι πανεπιστημιακός (ΕΚΠΑ)
