Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται ο αγώνας των αγροτών μετά από έξι εβδομάδες μπλόκων και κινητοποιήσεων από άκρη σε άκρη της χώρας. Η αρχική ορμή, που αιφνιδίασε κυβέρνηση και κόμματα, έφερε χιλιάδες παραγωγούς στους δρόμους με τρακτέρ, αλλά και μια ευρύτερη κοινωνική συμπαράσταση από κλάδους που βλέπουν το αγροτικό ζήτημα ως κομμάτι μιας γενικότερης κρίσης κόστους ζωής. Σήμερα, το κίνημα βρίσκεται αντιμέτωπο με τα όριά του: την κούραση, τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις και την προσπάθεια της κυβέρνησης να κλείσει το μέτωπο με ελάχιστες παραχωρήσεις.
Η σύσκεψη της προηγούμενης Τρίτης στο Μέγαρο Μαξίμου ανέδειξε αυτές ακριβώς τις αντιφάσεις. Μόνο ένα μικρό τμήμα των μπλόκων αποδέχθηκε την πρόσκληση, ενώ αρκετοί εκπρόσωποι κατήγγειλαν ότι η κυβέρνηση «έντυσε» τη συνάντηση με πρόσωπα φιλικά προς αυτήν, ώστε να δοθεί η εικόνα μιας παραγωγικής διαπραγμάτευσης. Τελικά η κυβέρνηση φάνηκε θετική να ικανοποιήσει μόνο κάποια λίγα από τα ζητούμενα για το ρεύμα, το πετρέλαιο, και μια μικρή ρύθμιση για το ΑΤΑΚ για το 2025. Για ακόμη μια φορά λίγο ασχολήθηκαν με τα πραγματικά προβλήματα, και περισσότερο με την επικοινωνία, αξιοποιώντας τον όποιο διάλογο σαν μοχλό πίεσης προς τα μπλόκα.
Ένα άλλο, πιο συγκροτημένο κομμάτι του κινήματος, που συσπειρώνεται γύρω από την Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων, προσανατολίζεται να συμμετάσχει στη νέα συνάντηση της Δευτέρας, έχοντας ήδη καταθέσει λίστα με 14 αιτήματα προς την κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά το Μαξίμου δεν φαίνεται διατεθειμένο να κάνει άλλες παραχωρήσεις. Αντιθέτως, επιμένει στη βεντέτα με συγκεκριμένους αγροτοσυνδικαλιστες (όπως ο κ. Ανεστίδης από το μπλόκο των Μαλγάρων) τους οποίους έχει στοχοποιήσει με διάφορους τρόπους (δέσμευση λογαριασμών, συκοφαντίες κ.λπ.), με στόχο να καταστήσει άγονη κάθε προσπάθεια ουσιαστικού διαλόγου.
Η διελκυστίνδα κλιμάκωσης-διαλόγου, χωρίς συγκεκριμένη τακτική και για τα δύο (λίγες ενέργειες πέραν των μπλόκων, μικρή πίεση προς την κυβέρνηση να δεχτεί μέρος της ατζέντας των αγροτών) και χωρίς κάποια πρόταση αξιοποίησης της κοινωνικής υποστήριξης (πλην κάποιον θεσμικών και ελεγχόμενων από το ΠΑΜΕ κινήσεων), δείχνει σήμερα τα όρια της στρατηγικής που κυριάρχησε στην ΠΕΜ. Γενικότερα, η τακτική που ακολουθήθηκε, ο τρόπος συντονισμού, ο ρόλος των κομμάτων, η δυναμική της βάσης του αγροτικού κόσμου, οι θεματολογίες και ο περιορισμός στα 14 αιτήματα, είναι ζητήματα που αξίζουν συζήτησης και αξιολόγησης, επειδή τα προβλήματα για τον αγροτικό κόσμο και συνολικά την πρωτογενή παραγωγή θα συνεχίσουν να είναι παρόντα..
Η αναντιστοιχία ανάμεσα στη μαζικότητα του ξεσηκωμού και στην ελάχιστη ανταπόκριση της Πολιτείας είναι πλέον εμφανής. Η τακτική της κυβέρνησης μοιάζει να στοχεύει ακριβώς στην κούραση και την αποδυνάμωση των μπλόκων: μικροβελτιώσεις για ειδικά ή τοπικά προβλήματα, χωρίς καμία δέσμευση για θεσμικές τομές. Παράλληλα καλλιεργείται η ιδέα ότι οι αγώνες είναι αναποτελεσματικοί και πως «ό,τι ήταν να δοθεί, δόθηκε». Ταυτόχρονα η χωρίς ενδοιασμούς στήριξη της κυβέρνησης στην κύρωση της συμφωνίας Mercosur δικαιολογημένα ερμηνεύεται από τον αγροτικό κόσμο ως μήνυμα ότι η στρατηγική κατεύθυνση δεν αλλάζει.
Η οργή που συσσωρεύεται σήμερα στον κόσμο της αγροτιάς και της υπαίθρου δεν είναι στιγμιαίο ξέσπασμα, αλλά αποτέλεσμα μιας μακράς εγκατάλειψης. Οι άνθρωποι που κρατούν ζωντανά τα χωριά βλέπουν μια κυβέρνηση εχθρική απέναντί τους, να αντιμετωπίζει τα αιτήματά τους ως ενόχληση και όχι ως ζήτημα επιβίωσης της χώρας. Όλο και περισσότεροι συνειδητοποιούν ότι αν κάνουν πίσω τώρα, δεν θα χαθούν απλώς ορισμένες διεκδικήσεις, αλλά ο ίδιος ο παραγωγικός ιστός της υπαίθρου: καλλιέργειες θα εγκαταλειφθούν, νέοι θα φύγουν οριστικά, η αγροτική παραγωγή θα συρρικνωθεί σε βαθμό μη αναστρέψιμο.
Αυτή η επίγνωση, πως η μάχη αφορά το αν θα συνεχίσει να υπάρχει ζωή και προοπτική έξω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι που κράτησε εδώ και 45 ημέρες τα μπλόκα όρθια και μετέτρεψε την αγανάκτηση σε πείσμα αξιοπρέπειας. Το βέβαιο είναι ότι ο αγώνας των αγροτών έχει ήδη ανοίξει ένα παράθυρο σε ευρύτερα ερωτήματα: ποιος παράγει την τροφή, με ποιους όρους, και ποιος κερδίζει από αυτήν. Η έκβασή του θα κριθεί όχι μόνο από τις κυβερνητικές απαντήσεις, αλλά και από την ικανότητα του ίδιου του κινήματος να ξεπεράσει τις αντιφάσεις του και να διαμορφώσει μια πειστική προοπτική.
